گرته:هفته نامه تحلیلی-پژوهشی گرافیک ایران

انسان از آغاز آفرینش برای انتقال اندیشه و برقراری ارتباط با همنوعان خود وسیله ای جز زبان نداشت و برای ذخیره سازی اطلاعات بسیار محدود از حافظه اش کمک می گرفت که این در واقع نوعی ذخیره سازی اطلاعات از طریق حافظه یا سنت شفاهی و غیر مکتوب بود. گاهی هم بدون دخالت زبان، از شیوه های دیداری با استفاده از اشیاء و الگوها، اطلاعاتی را منتقل می کرد. تا اینکه به تدریج با اختراع خط، استفاده از اشیاء و الگوها، اطلاعاتی را منتقل می کرد تا اینکه به تدریج با اختراع خط، استفاده از مواد و ابزار نوشتاری گوناگون، و بعدها با ساخت کاغذ توانست اطلاعات نامحدودی را به صورت مکتوب ذخیره سازی کند و به نسل های آینده بسپارد، که آنرا هم می توان نوعی ذخیره سازی اطلاعات از طریق نوشتار نامید. انسان سرانجام با سیر تکاملی تمدن، موفق به اختراع چاپ شد و در سطحی بسیار گسترده اطلاعات را از طریق تکنولوژی با استفاده از ابزارهای خودکار، ذخیره سازی کرد و با پیدایش کتاب، دانش که در واقع از دیرباز تا کنون مجموعه تمامی اندیشه ها و تجارب بشری است تدوین شد. در تعریف کتاب چنین آمده است: ((کتاب مجموعه ای است از لوحه های چوبی یا عاجی یا مجموعه ای از ورقه های کاغذ پوست آهو، یا ماده ای همانند آن است، اعم از دستنویس یا چاپی که با هم به نخ کشیده شده باشند)) (محمد علی خاکساری، تاریخ کتاب، سونددال) چکیده و نکاتی چند مورد پایان نامه: رساله ی مختصری که در پیش رو دارید کلا به دو بخش عمده تقسیم شده است که خود شامل مجموعه های کوچکتری می باشد. بخش اول این رساله پس از مقدمه و اشاراتی راجع به تاریخچه و سیر تحول تجلید و صحافی شامل تجلید در گذشته غیر از دوره ی معاصر که در چند بخش یعنی تجلیدهای عرب- ترک- هندی، ایرانی و غربی که هر کدام دارای توضیح و مثالهای تصویری هستند دسته بندی شده است که تجلیدهای عرب و ترک و هندی در یک دسته و ایرانی و غربی بطور جداگانه و مفصل تری در بخش های دیگری مورد ارزیابی قرار گرفته شده است. پس از دوره ی گذشته به روی جلدهای معاصر که قسمت عمده ای از این رساله را در بر می گیرد پرداخته شده است که خود شامل دو قسمت توضیحی و تصویری می باشد. در بخش توضیحی به جنبه های تاریخی- اجزای تشکیل دهنده روی جلد شروع روی جلد در ایران و... و در بخش تصویری گردآوری تعدادی روی جلدها بر اساس تاریخ انتشار کتاب پرداخته شده، یعنی روی جلدهایی از تاریخ1314 تا 1387. البته قصد بر این نبوده که تمامی روی جلدهای طراحی شده را جمع آوری در مجال این پایان نامه نیست دوما اکثر کتاب هایی که در گذشته به طبع رسیده یا بدون طراحی روی جلد است یا فاقد ارزش ارائه در این مجموعه بعنوان طراحی روی جلد و معمولا به شکل ساده و بدون هیچ آرایشی ارائه شده اند که در بخش تصویری به چند موررد از این روی جلدها اشاره شد. همچنین در این بخش حتی المقدور به روی جلدهایی که از تکنیک های طراحی مختلفی استفاده شده و نام طراح آنها را در اختیار داشته ام پرداخته شده است. البته در این میان قصد نقد روی جلدهای طراحی شده اصلا مطرح نیست. و دیگر این که این روی جلدها را از میان کتابهای زیادی در کتابخانه های عمومی و شخصی، کتابفروشیها و ... انتخاب نموده ام و از بعضی نمونه ها که از لحاظ تاریخی و تکنیکی مشابه یکدیگر بوده اند صرفنظر کرده و بالعکس بعضی از طراحی ها که مشابه به هم اما از لحاظ زمان و طراح با یکدیگر متفاوت هستند را نیز ارائه نموده ام. یا گردآوری این روی جلد ها، در کنار یکدیگر از لحاظ تاریخی، مشخص می شود که سیر تحول و شیوه طراحی و تکنیکهای ارائه شده در این کتابها تا چه حد در مواقعی از زمان به یکدیگر نزدیک بوده است. همچنین در قسمتهای از این رساله به طراحی یونیفورم و کتابهای جلد سفید پرداخته شده که در ابتدا توضیح و سپس نمونه های تصویری در فواصل زمانی خود گنجانده شده است. در بخش بعدی نمونه های تصویری غربی که با تکنیکهای مختلفی انجام شده است را از انتشارات مختلف غربی انتخاب نموده ام. ضمنا نحوه ی ارائه آثار بدین گونه است: نام طراح/ شیوه و تکنیک طراحی/ سال انتشار در قسمت پایانی این رساله طراحی روی جلدهای انجام شده به عنوان پروژه عملی قرار دارد.