ایران در کنار دیگر سرزمین های اسلامی ، در نخستین سده های ظهور اسلام سهم و نقش بسزا در تدوین و تکامل هنر دینی داشت . موقعیت جغرافیایی ایران ، پیشینه فرهنگی – هنری درخشان این کشور و ارتباط با سایر تمدن های مشرق زمین ، موجب شد ، سرزمین ما خاستگاه مجموعه ای از متعالی ترین رشته های هنر اسلامی شود که از آن جمله است گرافیک دینی در ایران . از مهمترین ویژگی های هنر اسلامی استفاده از رنگ و کاربرد آن در حیطه های مختلف است ؛ خواه بر پوشش ساختمان ها ، خواه بر خاتم کاری و قیر کاری و نگارگری و چه در هنر تذهیب و مصور سازی کتاب و ... در بررسی تاریخچه ی هنر گرافیک اسلامی کمتر می توان به حضور مستمر و متوالی یک جریان هنری برخورد کرد . در ادوار مختلف ، برحسب نیاز مخاطبان و شرایط تاریخی ، جریان هنری در این زمینه ظهور کرده و بالیده اند اما هیچ کدام نتوانسته اند مقدمه ای برای بروز مکتب تازه ی گرافیکی در قرون بعدی باشند . به همین دلیل گرافیک اسلامی با همه ی تنوع و تعالی که در آن به چشم می خورد به عنوان یک جریان مستمر قابل بررسی نیست بلکه هنر هر دوره را باید به توجه به مقتضیات همان دوره بررسی کرد . هنر دینی و به تبع آن هنر اسلامی بر اساس نیاز مخاطبان به این شکل گرفته است و به همین دلیل در هر مقطع تاریخی بنا به میزان نیاز مردم هر سرزمین به دین ، گرایش آنان به خدا باوری و ... هنر دینی در اوج و فرود بوده است . هنرمند ، با ارائه اثر هنری رابطه انسان را با خداوند و معبود حقیقی بیش از پیش نشان می دهد و این رابطه را با شیوه خاص بیان هنری پررنگ تر می کند . نوع اثر هر هنرمند بنا بر شرایط و توانایی او تغییر می کند . هنرمند دینی ، پیام الهی را در قالب هنر متجلی می کند و مخاطب را در پرده ای از نور معنویت قرار می دهد . زندگی در عصر ماشین و تکنولوژی اگر چه افراد بسیاری را از عوالم معنوی دور کرده و آنها را در سر و صدای دنیا ی مدرن فرو برده است ، اما از عصری که هم اکنون در آن به سر می بریم ، انسان تنها تر از همیشه است . و به همین علت بیشتر از همیشه در جست و جوی خداوند است حتی اگر خود نداند . در چنین جهانی وظیفه ی یک گرافیست دینی چیست ؟ شاید برای همه ی ما پیش آمده باشد که وقتی در میان شلوغی و سرعت قطار مترو ، وقتی در حال مرور دغدغه های روزانه ی خود در ذهنمان هستیم ، با توقف کوتاه قطار در یک ایستگاه ، از میان تابلو های بسیار تجاری و صنعتی ، چشم ما به یک تابلو با محتوایی مذهبی می افتد .چنین اثری حتی اگر تنها برای چند ثانیه مقابل دیدگان ما قرار بگیرد ، به لحاظ ساختاری کیفیت لازم را دارا باشد ، ما را به فکر وادار می کند . و شاید این پرسش بنیادین را در ذهن ما بیدار کند که در این وانفسا به کدام سو در حرکتیم . فی المثل در حال حاضر برای تبلیغ یک محصول تجاری یک تیم حرفه ای از گرافیست و عکاس گرفته تا مدیر هنری دیزاینر دست به دست هم می دهند و برای جذب مخاطب همه تلاش خود را به کار می بندند تا لحظاتی هر چند کوتاه مخاطب را به آن محصول جلب کنند . اما آیا در زمینه ی گرافیک مذهبی نیز همین تلاش و حساسیت به خرج داده می شود ؟ گرافیک مذهبی یک نیاز است . انسان معاصر بی شک اوقات زیادی را شده در ذهن خود ، به کند و کاو در حقیقت می پردازد . انسان امروز در جست و جوی حقیقت است و کسی که در جست و جوی چیزی باشد اگر آن را در اطراف خود ببیند ، خیلی زود به سمتش حرکت کرده، آن را در می یابد . یکی از مشکلات اصلی و عمده ی گرافیک در ایران ، حضور طراحان غیر حرفه ای با دستمزد های پایین است که متاسفانه به بخش گرافیک مذهبی نیز سرایت کرده و باعث شده آثاری سطح پایین و معمولی در این حوزه پدید آید ؛ آثاری که به جای تاثیر بر مخاطب و جذب او ، شاید بیشتر موجبات دل آزاری و بی میلی او را فراهم کنند . در حال حاضر حضور موسسات دولتی و خصوصی در ایران که وظایف و کار کرد مذهبی دارند ، می تواند موقعیت مناسبی برای طراحان حرفه ای ، مخاطبان در جست و جوی دین و مذهب و نیز خود این موسسات باشد . اگر این مراکز و موسسات ، در زمینه ی گرافیک مذهبی و استخدام طراحان حرفه ای ، حساسیت و دقت لازم را به کار ببندد بدون شک مخاطبان بیشتر و تاثیر گذار ی چشمگیر تری خواهند داشت . در چنین شرایطی طراحان می توانند نگاه و تخصص خود را در قالب کتاب ، پوستر ، مجله و سایر محصولات فرهنگی به جامعه عرضه کنند . در سال های اخیر فعالیت های قابل توجهی در زمینه ی تعریف گرافیک مذهبی و الگو های درست قرن صورت گرفته که بسیار قابل توجه اند و از آن جمله می توان به برگزاری جشنواره هایی از قبیل ( بسم الله ) ، ( اسماء الحسنی ) ، ( سوگواره ی عاشورا ) ، ( جهان اسلام ) و نیز بخش جنبی برخی از جشنواره های معتبر یاد کرد . این برنامه ها و جشنواره ها بدون شک در ارائه گرافیک مذهبی و معرفی هنرمندان این حوزه نقشی مهم داشته اند اما نکته ای که باید در اینجا مد نظر قراربگیرد این است که این هنرمندان و آثار برگزیده ی آنها باید به موسسات و مدیران متولی امور مذهبی و دینی معرفی شوند ؛ مدیران و موسساتی که بتوانند مدیریت گرافیک مذهبی را بر عهده بگیرند چرا که در غیر این صورت ، این آثار در دبیرخانه ی جشنواره های مختلف بایگانی می شوند و در نهایت در یک کاتالوگ یا کتاب عرضه می شوند که البته تاثیر فراگیری در جامعه نخواهد گذاشت . معرفی و تولید آثار ارزشمند در زمینه گرافیک مذهبی ، زمانی محقق خواهد شد که متولیان این امر ، به هنر گرافیک و مشخصا" گرافیک مذهبی ، نگاه تولیدی و ارزان نداشته باشند . آلودگی تصویری که از نمونه های بارز آن بیلبورد های غیر حرفه ای استکه در جای جای شهر تهران نصب شده اند ، در طولانی مدت سطح توقع و توجه مخاطب را پایین می آورد . بی شک تولید اثری که از همه ی مختصات و ویژگی های هنری بهره مند باشد ، زمان بر است . شاید مدیریت صحیح و برنامه ریزی برای تمام برنامه های اجرایی ، راه مناسبی برای جذب هنرمندان حرفه ای باشد .