کودکی هنگام قرار گرفتن در مراسم محرم احساسی غم انگیز سراسر وجودمان را فرا می گرفت و آن احساس ناشی از غلبه رنگ سیاه بر روح و جان ما بوده است. این غلبه به جایی می رسید که تا مدتی بعد از اتمام ایام محرم دیگر حاضر به پوشیدن این لباس سیاه نبودیم و این خستگی ناشی از خستگی روح ما بوده است و به طوریکه در کتب تبلیغات ذکر شده است که از رنگ سیاه فقط برای چند روز در تبلیغات می توان استفاد ه کرد و بعد از آن خسته کننده است. این موضوع سوالات متعددی را در ذهن ما پدید می آورد و شاید این سوالات ناشی از کنش و واکنشهای غلبه رنگ آبی در اماکن دینی و غلبه رنگ سیاه در مراسم عزاداری محرم است. اگر امروزه به طراحان متعددی سفارش پوستر برای مراسم های مذهبی داده شود، اکثر آنها از رنگ سیاه استفاده می کنند و اولویت دوم استفاده از رنگ سبز و قرمز استفاده می کنند. این موضوع شاید ریشه در رنج و عذاب ائمه اطهار (ع) داشته باشد.
در تطبیق با سایر ملل و فرهنگ ها می توان دریافت که کمتر از رنگ سیاه در مراسم اعتقادی و دینی استفاده شده است، یکی از بارزترین این مراسم ها مراسم عزاداری است که به عنوان مثال:
- سرخ پوست ها از رنگ قرمز استفاده می کردند، زیرا که معتقد بودند روح پس از طی مسیر به کلسکوات می رود، نماد آن همان سنگ یشم سبز (به شکل مار) است و پس از رسیدن به آن دچار شادی و شعف خاصی می شود.
- هندوها از رنگ سفید استفاده می کنند، زیرا که مرگ را رهایی از جهان مادی می دانند.
- مسلمان از رنگ مشکی استفاده می کنند، زیرا که مرگ را پایان زندگی مادی می دانند.
- ایرانیان باستان از رنگ آبی استفاده می کردند که معتقد بودند روح از بدن خارج می شود و در این مسیر این روح نیاز به حمایت و حفاظت داشته است و به همین دلیل از رنگ آبی استفاده می شود که از ویژگی های بارز آن همان حفاظت و حمایت است. حال این سئوال مطرح است که چرا رنگ اعتقادی ایرانیان که همان آبی است به رنگ های دیگر تغییر کرده است؟
- تغییر از رنگ آبی به سبز را می توان نتیجه تغییرات فرهنگی و مذهبی ایران در دوره صفویه دانست که همانا علت آن جدایی ار اهل تسنن است، زیرا که در آن روزگار شیعه مذهب رسمی ایران قرار گرفت. در این دوره رنگ نمادین مذهبی ایران سبز شد. البته این رنگ را می توان ناشی از استفاده رنگ سبز توسط پیامبر اسلام دانست که همان پارچه سبز یمانی است که پیامبر به هنگام خواب روی خود می انداختند. از لحاظ ویژگی های ذاتی رنگ سبز میتوان آن را با مظلومیت در عاشورا ارتباط داد. در تصاویر مذهبی مسیحیت نیز می توان مریم های مقدس فراوانی را با لباس سبز رنگ مشاهده کرد، که در آنجا هم ویژگی ذاتی رنگ سبز که همان مظلومیت و معصومیت است مورد هدف قرار گرفته شده است. البته همچنان از رنگ آبی در بناهای اعتقادی و مساجد به وفور استفاده می شده است به طوریکه ایران را سرزمین آبی ها می نامند. اما نمی دانم چه شده است که در جهان امروز این آبی را، آبی) Turquoise) می نامند.
- تغییر رنگ عزاداری ایرانیان از آبی به مشکی را می توان نتیجه تغییرات اعتقادی ایرانیان دانست، که همان تغییر اعتقاد به اسلام است. در منابعی ذکر شده است که ابومسلم خراسانی و یارانش در هنگام نبرد از لباس های مشکی استفاده میکردند، بعد از مرگ آن ها مردم در سوگ و حمایت از اندیشه های آنان لباس سیاه بر تن میکردند. این نکته نیز می تواند تاثیرات فرهنگی خاص خود را داشته باشد.
حال با نگاهی عمیق تر به این نکته بر می خوریم که چرا آبی کمتر مورد استفاده قرار گرفته است؟ با توجه به این که رنگ آبی در جهان دارای بیشترین آرای مثبت است و آبی در تمام افراد اعتماد را گسترش میدهد و در Color Therapy استفاده های راوانی از این رنگ می شود.