هنگامی که به طراحی با موضوع دینی یا مذهبی می پردازید، ناگزیر به دنبال نشانه های خاص می گردید تا القاء مفاهیم را بر عهده گیرد و رمزگانی را پدید آورد که ریشه در سرزمین و دین آن فرهنگ مورد نظر داشته باشد. چندی پیش یکی از این نشانه های کاربردی که همان کف دست است نظر مرا به خود جلب کرد. این نشانه کف دستی بود که با آیات قران تزئین شده بود، کمی آن را چرخاندم و شک کردم که این کف دست چپ است یا راست ...
به بررسی نشانه شناسانه این تصویر پرداختم و امیدوارم نتایج حاصله راهگشا باشد:
دست راست:
در ادیان هندی، هنگامی که یکی از خدایان دست خود را بالا می برد، مریدان خود را مورد حمایت قرار می دهد و ترس را از آنها دور می کند. حرکت مشابهی در تصاویر اهورا مزدای ایرانی وجود دارد. در منابعی درج شده است که این همان دست سیاوش است که در فرهنگ ایرانی نماد جوانی، اقتدار، عملگرایی و نیرومند بودن است. باز هم تصاویر مشابهی در امپراطوران متاخر رومی و تصاویر مربوط به عیسی مسیح و حواریون دیده می شود و همچنین این حرکت توسط برهما، شیوا، ویشنو، کارتی کیا و دیگران به عمل میآید.
دست چپ:
در ادیان هندی، این حرکت نماد نیکوکاری خدا و قدرت او در برآوردن یک آرزو و یا انجام دادن یک نذراست. این حرکت خاص، آوالوکی تشوارا، در بخش اعظم تجلیات شرقی او و خدایان عمدهی هندویی- که در بخش دست راست از آنها نام بردم- است. در فرهنگ ایرانی نماد استادی، هنرمند بودن و... است.
امروزه از این دست- که درست آن همان دست راست است- به عنوان نماد حمایتی حضرت ابوالفضل العباس مورد استفاده قرار می گیرد. علت آن این است که این نشانه تصویری دارای رمزگان نمادی است که در آثار هنری خوانش آن به اوج خود می رسد. شاید علت دیگر آن نیز ریشه در فرهنگ ایرانی داشتن نشانه دست راست است و از او یک رمزگان فرهنگی بس بدیل ساخته است.
حال شما قضاوت کنید که از کدام دست باید استفاده کرد..